iLiMiZiN FiZiKi DURUMU
Kütahya ili Ege Bölgesinin dogusunda , iç Bati Anadolu bölümünde yer almaktadir. il topraklarinin tümü Ege Bölgesi sinirlari içindedir.
ilimiz, kuzey ve kuzeybatidan Bursa , kuzeydogudan Bilecik, dogudan Eskisehir , güneydogudan Afyonkarahisar , güneyden Usak, güneybatidan Manisa , batidan Balikesir illeri ile komsudur.
YER SEKiLLERi :
Kütahya ili 11875 km2 yüzölçümüne sahiptir. Oldukça engebeli yer sekilleri vardir. ilimizin yer sekilleri , daglar , platolar (yaylalar) ,ovalar ve vadilerden olusmustur.
En yüksek dag Murat Dagi’dir. Ondan sonra sira ile Akdag , Egrigöz Dagi , Gümüsdag, Yellice Dagi , Yesildag , Türkmen Dagi ve Simav Daglari bulunmaktadir. Murat Dagi ilimizin en güzel mesire yerleri arasindadir.Yamaçlari yemyesil çam ormanlari ile doludur. Bu dagda kaplica ve Kizilay kurumuna ait bir gençlik kampi bulunmaktadir. Gümüsdag adindanda anlasilacagi gibi gümüs madeninin çikarildigi yerdir. Bu dagin eteginde gümüs madeni isteyen Gümüs fabrikasi bulunur .Ayrica dagin dorugunda Radar tesisleri bulunmaktadir.Yellice dagi Kütahya sehrinin su deposu gibidir. Bu daga inen eriyen yagmur sulari ve kar sulari dagin içine sizarak daha asagi kesimlerde kaynaklari olusturur. Bu kaynaklardan toplanan su depolardan sehre içme ve kullanma suyu olarak dagitilir. Türkmen Dagi incik Suyunun çiktigi dagdir. incik Suyu , incik Köyünde bulunan siseleme tesislerinde siselenir. Bu su kireç orani az , hos içimli bir sudur . ilimiz daglarinin herbiri ayri ayri özelliklere sahip , çesitli zenginlikleri olan daglardir.
Kütahya ili’nde küçüklü büyüklü ovalar bulunmaktadir. Bu ovalar genellikle çöküntü ovasi özelligindedir. içinde Sehrimizinde yer aldigi Kütahya Ovasi, Yoncali Ovasi, Köprüören Ovasi, Tavsanli Ovasi, Aslanapa Ovasi, Altintas Ovasi, Örencik Ovasi, Simav Ovasi ilin önemli ovalaridir. Bu ovalar düz alanlar olduklari için tarima elverisli yerlerdir. Akarsular ovalarin yüzeyinden akarlar. Bu nedenle tarim alanlarini sulamak kolaydir. Kara ve Demiryolu ulasimi kolaydir. Bu nedenlerden dolayi ovalarda nüfus daha kalabaliktir.
Ayrica ilimizde , Gümüsdagi’nin ve Yelllice Dagi’nin güneyinde, Tavsanli Ovasi ve Kütahya Ovasi’nin dogusunda yükseltileri 1000-2000 metre arasinda degisen platolar yer alir. Bunlarin en önemlisi Sabuncupinar Platosudur. Bu platolarda akarsular derinden akarlar. Tarim alanlarinin sulanmasi güçtür. Buralarda tarim az, hayvancilik daha çok yapilir. Bu nedenle platolar ovalara oranla daha az nüfuslanmislardir.
iKLiM :
Kütahya ili’nde içbati Anadolu geçis iklimi görülür. Bu iklim tipi Ege, Marmara ve iç Anadolu bölgelerinde görülen iklim tipleri arasinda bir geçis iklimi niteligi tasimaktadir. Sicaklik bakimindan daha çok iç Anadolu Karasal iklimi’nin , yagisin mevsimlere dagilisi bakimindan da Marmara iklimi’nin etkisi altindadir. Kislar soguk ve kar yagisli geçer , sik sik don olayi görülür. Yazlar fazla sicak degildir. Yaz kurakligi azdir. ilin bati kesiminde Gediz ve Simav Ovalarinda daha yumusak bir iklim görülür. Çünkü buralari, diger yerlere göre daha alçakta yeralmaktadirlar. Deniz seviyesinden yükseklere çikildikça hava sicakligi azalir. Daglik alanlar, ovalara göre daha serindir.
Kütahya Meteoroloji istasyonu’nda uzun yillar yapilan ölçümlere göre yillik sicaklik ortalamasi l0;6 C’dir. Kütahya’da en soguk geçen aylar Ocak ve Subat, en sicak geçen aylar ise Temmuz ve Agustos aylaridir. En çok yagis Aralik ve Ocak , en az yagis Temmuz ve Agustos aylarinda görülür. Yillik yagis ortalamasi 546,6 mm dir. il de egemen rüzgar yönü kuzeyden esen Yildiz’dir. Bunu kuzeybatidan esen Karayel ve güneybatidan esen Lodos izler.
BiTKi ÖRTÜSÜ
ilimiz Kütahya’nin yersekilleri genelde engebelidir. Bu yerler ekilip dikilemedigi için tabii bitki topluluklarinin yetismesi kolaylasmistir. Bu nedenle genis alanlar bu bitkilerle kaplidir. Tabii bitkiler Kütahya’nin iklim sartlarina uymus kendiliginden yetisen bitkilerdir. Tarim bitkileri bu grupta yer alan bitkiler degildir. Kütahya ili içindeki bitki topluluklari dört grupta toplanir.
igne yapraklarli Ormanlar
Mese çaliliklari ve Ormanlar
Sögüt ve Kavak dizileri
Stepler (Bozkirlar)
igne Yaprakli Ormanlar (Çam Ormanlari):
Bu ormanlar özellikle Kütahya Ovasi çevresinde , Emet ve Simav ilçelerinde , Murat Dagi eteklerinde çok yogundur. Bu ormanlarin en yaygin agaçtürü KARAÇAM dir. Son yillarda ilimiz orman varliginin artirilmasi için agaçlandirma çalismalarina hiz verilmistir. Bu çalismalar sonucunda Yellice Dagi’nin Kütahya Sehri’ne bakan yamaçlari orman alani haline getirilmistir.Agaçlandirma çalismalarina Ilica çevresinde ve Eskisehir Karayilu üzerinde sürdürülmektedir.
Mese Çaliliklari ve Ormanlari :
Çam ormanlari ile karisik bulundugu gibi , ayri çalilik ve orman alanlari halinde de bulunurlar. En yaygin mese türü ARDIÇ MESESi dir. Ayrica sapsiz mese, saçli mese , Lübnan mesesi gibi türleri vardir.
Sögüt ve Kavak Dizileri :
Akarsu ve dere boylarinda, kaynak agizlarinda, çesme ayaklarinda sögüt ve kavak agaçlari sira sira diziler olustururlar. Suyu seven bu agaçlar ilin her tarafinda özellikle her köy kenarinda görülür . Son zamanlarda sulak arazilerde çok sayida kavak yetistirilerek önemli ölçüde gelir saglanmaktadir.
Stepler (Bozkirlar):
Kütahya ili’nin bati kesiminde, iç Anadolu Bölgesi sinirina yakin yerlerde Step bitkilerine rastlanir. Bunlar yazin sararan kisa boylu kurakcil ot topluluklaridir.Stepler ilkbaharda yeserirler ve yazin kururlar. Buralarda genellikle küçükbas hayvanlar otlatilir.
Bitki örtüsü ve özellikle orman bakimindan Kütahya ili diger komsu illere oranla daha zengindir. il alaninin % 51 i ormanlarla kaplidir. Bitki örtüsü , erezyon adi verilen toprak sürüklenmesini önleme açisindan çok yararlidir. Kütahya Orman isletmesi Müdürlügü tüm imkanlari kullanarak çiplak yamaçlarin agaçlandirilmasina çalismaktadir.
AKARSULAR VE GÖLLER
Türkiye’nin
üç
akarsuyu
ilimiz
içindeki
daglarin
kaynak
sularindan
kaynaklanmaktadir.
Bu
nedenle
Kütahya
ili
topraklari
bu
üç
akarsuyun
havzalari
içinde
yer
almaktadir.
Bu
havzalar
ve
içindeki
akarsular
sunlardir.
SAKARYA HAVZASI : Porsuk Çayi ve Felent Çayi
SUSURLUK HAVZASI : Emet Çayi , Kocaçay , Simav Çayi ,
Kocasu
GEDiZ HAVZASI : Gediz Nehri
Porsuk Çayi , Porsuk Baraji ve Gölü :
Murat Dagi’nin kuzeydogusundan çikan kaynaklarin, Altintas’in kuzeyinde birlesmesi ile olusur. Kütahya Ovasi’nin kuzeydogusundan geçerken Felent Çayi ile birlesir. Porsuk Çayi’nin il siniri disina çiktigi kesimde Porsuk Baraji kurulmustur. Bu barajin kendisi Eskisehir ili, gölü ise Kütahya ili topraklari içinde yer almaktadir. Porsuk Baraji gölünün Kütahya için yarari tatlisu balikciligi yönündedir. Porsuk Çayi Sakarya Irmagi’nin bir koludur.
Felenk Çayi , Enne Baraji ve Gölü :
Porsuk Çayinin bir koludur.Gümüs Dagi eteklerinden dogar. Kütahya Ovasi’nin kuzeydogusunda Porsuk Çayi ile birlesir. Enne Köyü yakininda Felent Çayi üzerinde Enne Baraji kurulmustur. Bu baraj , Kütahya Ovasi’nin bati kesimini sulama ve Seyitömer Termik Santrali’nin su ihtiyacini karsilama amaciyla kurulmustur. Enne Baraj Gölü’nde tatlisu balikçiligi yapilmaktadir.
Emet Çayi :
Saphane Dagi’nin kuzey eteklerinden dogar. il’in kuzeybatisinda il disina çiktigi noktada Kocaçay ile birlesir. Daha sonra Balikesir ili topraklarinda susurluk irmagi’na karisir.
Kocaçay:
Simav’in kuzeyinden dogar. il’in kuzeybatisinda il disina çiktigi noktada Emet Çayi ile birlesir.
Simav Çayi :
Saphane Dagi’ nin batisindan dogar , Simav Ovasini boydan boya geçer. il’ in batisindan il disina çikar ve susurluk irmagina karisir.
Simav Gölü :
Simav Ovasi’nda yeralan bu gölün bir bölümü sazlik ve batakliktir. Günümüzde gölün sulari kuruturmus ve bulundugu yer tarim alani alani haline dönüstürülmüstür. Bu nedenle haritalarda gösterilmemektedir.
Kocasu (Adirnas Çayi):
Murat Daginin kuzeyinden dogar. Kuzeye dogru akar, Tavsanli Ovasindan geçer ve il’in kuzeyinden il topraklarini terkeder. Bursa ilinde susurluk irmagina karisir. Bu çay üzerinde Kayabogazi Baraji bulunmaktadir.
Gediz Nehri( Gediz Çayi) :
Ege Bölgesinin önemli bir akarsuyudur. Murat Dagi’nin ve Erigöz Dagi’nin eteklerinden dogar. Kütahya ili içindeki bölümü çok kisa olan Gediz nehri ilin güneyinden il sinirlari disina çikar, birçok çayi ve dereyi içine alarak izmir Körfezinin kuzeyinden denize dökülür.
Kütahya ili akarsulari, kaynak, yagmur ve eriyen kar sulari ile beslenirler. Sularin en çok oldugu aylar Nisan ve Mayis aylaridir. Çünkü bu aylarda ilkbahar yagmurlari ve kar erimeleri akarsularda su seviyelerini yükseltir. Akarsularda su seviyelerinin en düsük oldugu aylar ise Temmuz ve Agustos aylaridir. Çünkü bu aylarda yagislar azalir, bazi kaynaklar kurur ve buharlasma fazlalasir.